ÜRÜNLERİMİZ

Sipariş Formları



   KURMA YAYI HESABI   

Yaylar enerji depolayan elemanlardır.
Torsiyon yaylarında , malzemenin elastik bölgesinde kalmak şartiyle , yaya eksenden R uzaklıkta teğetsel olarak etkiyen bir F kuvvetinin oluşturduğu M momenti dolayısiyle yay sıkıştırılıp depolanan enerji daha sonra geri alınabilir.

Torsiyon Yaylarının Terminolojisi :

    d : Yay malzemesi telin çapı    (mm)
Di :  Yayın iç çapı   (mm)
Dm = Di + d  :   Yayın ortalama çapı   (mm)
Dd = Di + 2*d   :   Yayın dış çapı   (mm)
w = Dm / d  :   Yay indeksi

( Genelde  4 = <  w  < = 20  önerilir.)

    Torsiyon yayı , sarımlar ile bir adet sabit bacak ve bir adet hareketli bacaktan oluşur.

    M1 =  Birinci moment  ( Nmm )    Birinci moment , teğetsel  birinci kuvvet  F1 ( N )  ile
tesir mesafesinin eksene uzaklığı olan R ( mm ) ‘ nin
çarpımına eşittir.

    M2 =  İkinci moment  ( Nmm )      İkinci moment , teğetsel  ikinci kuvvet  F2 ( N )  ile
tesir mesafesinin eksene uzaklığı olan R ( mm ) ‘ nin
çarpımına eşittir.

    Kullanılan semboller  :    ?  =  alfa               ? = delta         ? =  sigma
?  =  pi  ( 3.1416 )

    ?1 = M1 momenti altında sıkıştırılan yayın bacağının yaptığı açısal strok ( derece)
?2    =  M2 momenti altında sıkıştırılan yayın bacağının yaptığı açısal strok ( derece )
?h    =  ( M2 – M1 )  moment farkından oluşan açısal strok farkı ( derece )

    ?0    =   Yay boşta iken bacaklar arasındaki açı
?1    =    M1 momenti altında sıkışan yayın bacakları arasındaki açı ( derece )

?2    =    M2 momenti altında sıkışan yayın bacakları arasındaki açı ( derece )

Yaya etkiyen moment dolayısiyle yay telinin kesitinde oluşan İç Gerilme :
3                        2
?  =   ( 32 * M ) / (? *  d  )         ( N / mm  )

    ( M2 – M1 )  Nmm moment farkında  ?h  derece strok farkı yapan yayın Yay rijitliğinin
bulunması :

                                   c =  ( M2 – M1 )  /  ?h        ( Nmm / derece )

                                    
TORSİYON  YAYI    MOMENT -  AÇISAL  STROK  DİYAGRAMI


Her iki bacağı da teğetsel olan Torsiyon Yayı

 

 

  Bir bacağı teğetsel , diğer bacağı radyal bükümlü olan Torsiyon Yayı                               
İç büküm radyusu  r > =  d  olmalıdır.

 


Her iki bacağı da radyal olarak bükülmüş Torsiyon Yayı
İç büküm radyusu  r > =  d  olmalıdır.  

Düzeltilmiş İç Gerilme :

Yay İndeksi dolayısiyle Düzeltme Katsayısı  kw

                                       kw =  ( w + 0.07 ) / ( w – 0.75 )

Radyal bükülmüş bacakları olan yaylarda  ( r / d ) oranı dolayısiyle Düzeltme Katsayısı krd

                         krd =  ( 2 * ( r / d ) + 1.07 ) / ( 2 * ( r / d ) + 0.25 )

Max. İç Gerilmenin (?max) hesabı için iki Çalışma Şekli arasında seçim yapılır.

    a) Statik Çalışma : Eğer yay toplam 10000 çevrimden fazla çalışmayacaksa veya etkiyen
F kuvveti sabit kalıyorsa

Gerilme Düzeltme Faktörü  (k) :

k = 1

    b) Dinamik Çalışma : Yay zor şartlarda çalışacaksa ( 10 000 000 çevrim ömrü)

Gerilme Düzeltme Faktörü  (k)
Burada yukarıda hesaplanan  kw  veya  krd  katsayılarından büyük olanı alınır

k = kw   veya  krd

Çalışma şekline göre gerekli seçim yapılarak Mmax = M2 momenti altında telde oluşan  max. İç Gerilme  ( ? max )  bulunur.
2
?max =  k * ?             (N/mm )
3                      2
?max =  ( 32 *  k * M2 ) / ( ? * d  )       ( N / mm  )

Yay üretiminde kullanılacak standart tellerin malzemelerine ve çaplarına göre Çekme
2
Mukavemetleri  ( Rm  =   N / mm  )  cinsinden tablolarda verilir.
Fakat yaylar malzemenin elastik deformasyon bölgesinde çalışmak zorunda oldukları için , burada bizim için önemli olan , malzemenin daima  Akma Gerilmesinin ( ?akma) altında kalmasıdır.
Pratik olarak :
?akma = 0.70 * Rm          alınabilir.

Bundan sonra yapılacak iş :

?max  <  ?akma

olacak şekilde tel çapını ve malzemesini seçmektir.

Sonuçta :
1 / 3
d = ( ( 32 *  k * M2 ) / (p * ?akma ) )
sağlanmalıdır.

Varsayılan çapta tel  beklentileri karşılamıyorsa bir sonraki çapa geçilerek iteratif olarak uygun tel çapı bulunur.

Böylece M2 momenti altında güvenle çalışabilecek standart telin çapı belirlenmiş oldu.

Torsion Yaylarında genelde
M1 ve M2 momentleri ( Nmm = Newton mm ) olarak  ve bunlara ait
?1 ve ?2  açısal  strokları ( derece ) olarak verilir.

M1 küçük moment , M2 büyük moment  ( M2 = Mmax ) ,
?1 küçük açısal strok , ?2 büyük açısal strok olur.
Bazen  ?h = ?2 – ?1  (derece) olarak açısal strok farkı verilir.

M : M1 ile M2 arasında kalan herhangi bir moment  ;
? : ?1 ile ?2 arasında kalan herhangi bir açısal strok olmak üzere

       c = M1 / ?1     c = M2 / ?2        c = M /?      c = ( M2 – M1 ) / ?h     geçerlidir.   

Bir sonraki adım seçilen malzemeden  d çapında telden oluşan ve Dm ortalama çapına sahip Torsiyon Yayının M2 momenti altında  ?2  derece açısal strok yapması için kaç sarımın  ( n )   gerekli olduğunu bulmaktır.
2
E  :  Malzemenin elastisite modülü  ( N / mm )  olmak üzere

4
n  =  ( d  * E * ?2 )  /  ( 3667 * Dm * M2 )       olarak hesaplanır.

Torsiyon yayının bacakları  M2 momenti ile kapatıldığında yayın iç ve dış çaplarında da değişme olur.

Di?2 =  ( ( Dm * n ) / ( n + (?2 / 360 )))  - d

Dd?2 =  ( ( Dm * n ) / ( n + (?2 / 360 )))  + d

Montaj halinde özellikle iç çap küçülmesi dikkate alınmalıdır

Dinamik çalışan bir yay için kritik çalışma hızı  hızkr   ( 1 / saniye )  olarak hesaplanır.

Bu hıza yaklaşıldığında yay için rezonans riski vardır.

Torsiyon yayları dinamik olarak çalışacaksa
M1 momenti altında oluşan  ?max1 zorlanması ile
M2 momenti altında oluşan  ?max2 zorlanması değerleri yay ömür tabloları gözönüne alınarak , yay çevrim ömrü değerlendirmesi yapılır.

Torsiyon Yaylarının hesaplanması için hazırlanan programda  girilecek değerler :

Birinci Moment  M1  ( Nmm )  cinsinden
İkinci Moment  M2  ( Nmm )  cinsinden
?h  Strok  farkı   ( ?h =  ?2 – ?1   derece cinsinden )
Di   Yayın iç çapı   ( mm cinsinden )
Radyal bükülmüş bacak halinde iç büküm radyusu

Seçim  yapılacak konular :

Statik  Çalışma Şekli
Dinamik Çalışma Şekli
Seçilen çalışma şartlarına göre önerilen malzemeler
Torsiyon yayının bacak dizaynı

Program çalıştırıldığında , mevcut olan çaplara göre , Torsiyon yayı ile ilgili teknik bilgiler ve uyarılar elde edilir.

Radyal bükülmüş bacak halinde girilmiş iç büküm radyusu tel çapından küçük olursa sonuçta tel çapına eşit iç büküm radyusu elde edilmektedir.

Programda mevcut olan malzeme ve çap seçenekleri :

SL , SM , SH ve DM malzemeler için çaplar :

0.20   0.30  0.40  .......................... 1.00 mm
1.20  1.40  1.50  1.60  1.80  2.00  2.20  2.40  2.50  2.60  2.80  3.00 mm
3.50  4.00  4.50   ...........................12.00 mm

Paslanmaz malzemeler için çaplar :

0.20   0.30  0.40  .......................... 1.00 mm
1.20  1.40  1.50  1.60  1.80  2.00  2.20  2.40  2.50  2.60  2.80  3.00 mm

3.50  4.00  4.50   ...........................10.00 mm

 
 
 


YAYLIK HAMMADDE SATIŞIMIZ


Teller


Bantlar


Bant Dilimleme - Levha Kesimi

» GİYOTİN MAKİNASI


İmalat Tekniğine Göre Yaylar


TEKNİK DÖKÜMANTASYON


Download